ਮਹਿੰਗੇ ਸ਼ੌਂਕ ਨਹੀਂ,ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ ਕੀਮਤੀ ਸਮੇਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ

ਅੱਜ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰ ਸੁਵਿਧਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮਹਿੰਗੇ ਖਿਡੌਣੇ, ਬ੍ਰਾਂਡਡ ਕੱਪੜੇ, ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ, ਕੋਚਿੰਗ ਸੈਂਟਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕਾਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇ ਕੇ ਉਹ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰ ਅਸਲ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇਹਨਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਹੀ ਲੋੜ ਹੈ?

ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋੜ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ ਪਿਆਰ, ਸਾਥ ਅਤੇ ਕੀਮਤੀ ਸਮੇਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬੱਚਾ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਖੁਸ਼ ਉਸ ਵੇਲੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਉਸ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਅੱਜ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਅਤੇ ਰੁਝੇਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੰਨੇ ਵਿਅਸਤ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਕੁਝ ਪਲ ਬਿਤਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਕੱਢ ਸਕਦੇ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਮਹਿੰਗੇ ਤੋਹਫ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਖਿਡੌਣਾ, ਮੋਬਾਈਲ ਜਾਂ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ ਮਾਂ ਦੀ ਗੋਦ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਾਥ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੀ।

ਜਦੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਹਿਚਕਚਾਉਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲਾਪਣ, ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਅਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਉਲਟ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸੀ, ਸੰਸਕਾਰੀ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਬਣਦੇ ਹਨ।

ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗੇ ਤੋਹਫ਼ੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਹ ਪਲ ਵੱਸਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡਿਆ, ਮਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੀ ਜਾਂ ਪੂਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਬੈਠ ਕੇ ਹਾਸੇ-ਖੇਡੇ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ। ਇਹੀ ਪਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨੀਂਹ ਬਣਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਲਈ ਹਰ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਸਿਰਫ਼ ਪੈਸੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮਹਿੰਗੇ ਸ਼ੌਂਕਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਸਾਥ, ਸਮਝ ਅਤੇ ਕੀਮਤੀ ਸਮੇਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਬਚਪਨ ਇੱਕ ਵਾਰ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਬਿਤਾਏ ਪਲ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜੀਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।ਇਹ ਲੇਖ ਸਕੂਲ ਮੈਗਜ਼ੀਨ, ਅਖ਼ਬਾਰ ਜਾਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪੋਸਟ ਲਈ ਵੀ ਉਚਿਤ ਹੈ।

ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਮਹਿੰਗੇ ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਧਨ ਦੇ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਖੋਹ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਬੱਚੇ ਸਾਡੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਸਾਡੇ ਵਿਹਾਰ ਤੋਂ ਸਿੱਖਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ, ਆਪਸੀ ਸਤਿਕਾਰ, ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦਾ ਆਦਰ ਦੇਖਣਗੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਗੁਣ ਆਪਣੇ ਆਪ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਜਾਣਗੇ।

ਸੰਯੁਕਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅਨੇਕ ਪਾਠ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਦਾਦਾ-ਦਾਦੀ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸਿਰਫ਼ ਮਨੋਰੰਜਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਜਿਊਣ ਦੀ ਸਿਆਣਪ, ਨੈਤਿਕਤਾ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਲੁਕੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਅੱਜ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨੇ ਉਹ ਥਾਂ ਤਾਂ ਲੈ ਲਈ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਪਿਆਰ, ਆਪਣਾਪਣ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੇ ਜੋ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬੈਠ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰਨੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਸੁਣਨੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡਣਾ ਜਾਂ ਇਕੱਠੇ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਪਲ ਹੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਬੱਚੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸਮਾਂ ਕੱਢਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਪਿਆਰਿਆ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।

ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚੇ ਸਾਡੀ ਜਾਇਦਾਦ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਸਫ਼ਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਚੰਗਾ ਇਨਸਾਨ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਚੰਗੇ ਸੰਸਕਾਰ, ਨਿਮਰਤਾ, ਸੇਵਾ, ਦਇਆ ਅਤੇ ਸੱਚਾਈ ਵਰਗੀਆਂ ਕਦਰਾਂ ਕਿਸੇ ਕਿਤਾਬ ਜਾਂ ਐਪ ਰਾਹੀਂ ਨਹੀਂ ਸਿਖਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ। ਇਹ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਾਥ ਨਾਲ ਹੀ ਵਿਕਸਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਾਂ ਦੇਵਾਂਗੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਿਸ਼ਤਾ ਬਣਾਵਾਂਗੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚੰਗੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦੇ ਬੀਜ ਬੀਜਾਂਗੇ, ਤਾਂ ਕੱਲ੍ਹ ਉਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਡੀ ਕਦਰ ਕਰਨਗੇ, ਸਗੋਂ ਸਮਾਜ ਦੇ ਵੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣਨਗੇ। ਆਖ਼ਰਕਾਰ, ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਡੀ ਕਮਾਈ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਸਾਡੀ ਕਮਾਈ ਹੋਈ ਮੋਹਬੱਤ, ਸਾਡਾ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਸਾਡਾ ਸਾਥ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਵਿਰੇਂਦਰ ਕੁਮਾਰ

ਈ.ਟੀ.ਟੀ ਅਧਿਆਪਕ

ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਕਰੀਪੁਰ ਡੁੰਬ